Historia robotaxi — od pustyni do metropolii
Robotaxi nie wyskoczyło znienacka z laboratorium jednej firmy. Droga do auta, które wiezie pasażera bez nikogo za kierownicą, zaczęła się na pustyni, dwadzieścia lat temu, od wyścigu, w którym nikt nie dotarł do finiszu.
2004 — wyścig, w którym nikt nie dojechał
13 marca 2004 roku agencja DARPA (badawcza część amerykańskiego Pentagonu) zorganizowała pierwszy Grand Challenge — wyścig autonomicznych pojazdów na 240-kilometrowej trasie przez pustynię Mojave. Nagroda: milion dolarów (ok. 4 mln zł). Efekt: żaden z pojazdów nie dokończył trasy. Najdalej zajechał „Sandstorm” zespołu Carnegie Mellon — 11,78 km, po czym auto zakleszczyło się na skale. Nagrody nie przyznano nikomu.
2005 — Stanley wygrywa pustynię
Półtora roku później, 8 października 2005 roku, DARPA powtórzyła wyzwanie z nagrodą podniesioną do 2 milionów dolarów (ok. 8 mln zł). Tym razem pojazd „Stanley” zespołu Stanford Racing Team (Stanford University) dojechał do celu jako pierwszy, w czasie 6 godzin 54 minut. Drugie miejsce zajął „Sandstorm” Red Teamu z Carnegie Mellon — ten sam, który rok wcześniej utknął na skale. Trasę ukończyło pięć pojazdów, co pokazuje, jak szybko dojrzała technologia — od zera finiszerów do pięciu w półtora roku.
2007 — z pustyni na ulice miasta
Trzecia edycja, Urban Challenge, 3 listopada 2007 roku w Victorville w Kalifornii, zmieniła zasady gry. Trasa nie wiodła już przez bezludną pustynię, a przez symulowane miasto — ze skrzyżowaniami, innymi pojazdami i przepisami ruchu drogowego do przestrzegania. Wygrał „Boss” zespołu Tartan Racing z Carnegie Mellon University, w czasie 4 godzin 10 minut i 20 sekund, zabierając 2 miliony dolarów (ok. 8 mln zł) nagrody. To była pierwsza duża demonstracja, że auto bez kierowcy może radzić sobie nie tylko z pustą drogą, ale z ruchem miejskim — fundamentem tego, czym dziś jest robotaxi.
2009–2016 — od projektu w Google X do spółki Waymo
Technologia z wyścigów DARPA przeniosła się do biznesu. 17 stycznia 2009 roku Google rozpoczął w swoim laboratorium Google X prace nad własnym samochodem bez kierowcy. Projekt rozwijał się przez kolejne siedem lat, aż w grudniu 2016 roku został wydzielony z Google jako samodzielna spółka w ramach Alphabet — pod nazwą Waymo, którą znamy do dziś.
2020 — pierwszy raz bez nikogo za kierownicą
Przez lata testów w aucie Waymo zawsze siedział człowiek gotowy przejąć kontrolę. To się zmieniło w październiku 2020 roku w Phoenix w Arizonie — Waymo jako pierwsza firma na świecie zaczęła wozić zwykłych pasażerów całkowicie bez osoby za kierownicą, w realnym ruchu miejskim. To moment, który można nazwać narodzinami komercyjnego robotaxi w dzisiejszym rozumieniu tego słowa.
Nie każdemu się udało
Historia tej branży to nie tylko sukcesy. W październiku 2023 roku, po incydencie drogowym w San Francisco, kalifornijski regulator DMV zawiesił Cruise (projekt General Motors) licencję na jazdę bez kierowcy, uznając, że pojazdy stanowią nieuzasadnione ryzyko dla bezpieczeństwa publicznego. Cruise wstrzymał całą flotę. W grudniu 2024 roku GM ogłosił, że całkowicie kończy finansowanie robotaxi w Cruise — koszt skalowania biznesu i coraz bardziej konkurencyjny rynek przeważyły, a firma skupiła dalsze prace na systemach wspomagania kierowcy, czyli technologii działającej pod kontrolą człowieka, nie autonomii bez kierowcy. Sygnał dla całej branży: sama technologia nie wystarczy, zaufanie regulatora i opinii publicznej trzeba zdobywać tak samo mocno.
Dziś — od pilotu do floty liczonej w tysiącach
Skala zmieniła się radykalnie. Według danych Waymo (stan na czerwiec 2026), firma obsługiwała już około 10 metropolii w USA (jesienią 2026 roku lista urosła do kilkunastu) flotą liczącą niemal 3900 pojazdów, realizując 500 tysięcy płatnych przejazdów tygodniowo i mając na koncie ponad 200 milionów mil (ok. 320 mln km) przejechanych w pełnej autonomii. Tesla poszła inną drogą: w Austin w Teksasie wystartowała 22 czerwca 2025 roku z niewielką, zapraszaną z góry flotą — ale z pracownikiem-obserwatorem na miejscu pasażera. Dopiero w styczniu 2026 roku Tesla zaczęła oferować w Austin przejazdy bez takiego obserwatora na pokładzie.
O tym, jak dokładnie liczy się poziom autonomii, na którym działają dzisiejsze pojazdy — od prostego tempomatu do auta bez kierownicy — pisaliśmy w osobnym wyjaśnieniu poziomów SAE L0–L5. A pełny, aktualny przegląd tego, kto na świecie dziś faktycznie wozi pasażerów bez kierowcy, znajdziesz w mapie globalnych operatorów robotaxi.
A gdzie w tym miejscu jest Polska
Polska dopisuje swój rozdział dopiero teraz. Ustawa DzU.2025.1843, uchwalona 21 listopada 2025 roku, weszła w życie 24 czerwca 2026 roku i otworzyła prawne ramy dla badawczych tras pojazdów autonomicznych — na razie nie dla komercyjnej jazdy bez żadnego nadzoru. My start w Polsce planujemy na 2027 rok, najpierw w Opolu — dwadzieścia trzy lata po tym, jak pierwszy pojazd bez kierowcy zakleszczył się na skale po jedenastu kilometrach pustyni. Więcej o tym, co ta zmiana prawna realnie oznacza, pisaliśmy w artykule o pierwszym polskim robotaxi.
Dwadzieścia lat to w technologii cała epoka. Od auta, które nie przejechało jednej dziesiątej trasy, do floty wożącej setki tysięcy ludzi tygodniowo — droga była dłuższa i bardziej wyboista, niż sugerują dzisiejsze nagłówki. Dla Polski ten rozdział wciąż jest przed nami.
Źródła: Wikipedia — DARPA Grand Challenge, Wikipedia — Waymo.